ថ្ងៃនេះសុំដើរតួជា Qualitative Researcher វិភាគប្រធានបទមួយក្រោមចំណងជើងថា “តួឯកកម្សត់” ។ ជាការសង្កេតផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ខ្ញុំ សម្រាប់មនុស្សនៅជុំវិញខ្លួន ដែលកាលពីមួយរយៈមុន ខ្ញុំបានចាត់ថ្នាក់ម្ដងហើយ អំពីប្រភេទមនុស្សឆ្លាតដែលខ្ញុំបានជួប និងមិនចង់ជួប ថ្ងៃនេះសុំធ្វើការវិភាគប្រភេទ”តួឯកកម្សត់”ម្តង!
ខ្ញុំយល់ឃើញថាមនុស្សគ្រប់រូបជា “តួឯក” នៅក្នុងជីវិតរបស់គេរៀងៗខ្លួន នៅក្នុងគ្រប់ឈុតឆាកជីវិត ព្រោះតាំងពីចាប់ផ្តើម រហូតដល់ចប់ វត្តមានរបស់ខ្លួនគេមានច្រើនជាងគេ ដូចជា“តួឯក” នៅក្នុងរឿងនិទាន ឬប្រលោមលោកអ៊ីចឹងដែរ ។ វាខុសគ្នាត្រង់ថា “តួឯក” នៅក្នុងរឿងអ្នកនិពន្ធតែម្នាក់គត់ ជាអ្នកគូសវាស ផ្លូវឲ្យគេដើរ នឹងជាអ្នកសម្រេចវាសនាចុងក្រោយថាអាក្រក់ឬល្អ ។ តែសម្រាប់“តួឯក”នៅក្នុងជីវិតពិត មានកត្តាជាច្រើន ដែលមានឥទ្ធិពលសម្រាប់កំណត់ផ្លូវដើររបស់បុគ្គលម្នាក់ៗ ។ កត្តាមួយសំខាន់ជាងគេ គឺកត្តា”ខ្លួនឯង” បន្ទាប់មកគឺកត្តានៅជុំវិញខ្លួនគេ ដូចជាសង្គម ឱកាស មនុស្សជុំវិញ ។ល។ តែអ្វីដែល នឹងត្រូវយកមកវិភាគពេលនេះ គឺកត្តាបុគ្គល“តួឯក” ដែលភ្ជាប់ទៅនឹងមនុស្សជុំវិញខ្លួន ។
មាន“តួឯក”មួយចំនួន ចូលចិត្តកំណត់ជីវិតខ្លួនដើរបែបសាមញ្ញៗ មានអ្នកខ្លះចូលចិត្តធ្វើខ្លួនជាវីរបុរស ហើយមានមួយចំនួនទៀតចូលចិត្តសម្តែងធ្វើតួកម្សត់ ។ ថ្ងៃនេះប្រធានបទធំគឺ ”តួឯកកម្សត់” ។ បើធ្វើការបំបែកពាក្យចេញជាពីរគឺ តួឯក + តួកម្សត់ ដូច្នេះលក្ខណៈបុគ្គិលដែលតួឯកម្នាក់នេះ តែងសម្តែងចេញមកខាងក្រៅគឺតួកម្សត់ តែគេក៏មិនភ្លេចពន្លេចចេញភាពជា” តួឯក” របស់គេចេញមកឡើយនៅគ្រប់ឈុតឆាក ។
“តួឯកកម្សត់” មានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នាទៅនឹងពាក្យស្លោកខ្មែរមួយឃ្លាដែលថា “ងើយស្កកឱនដាក់គ្រាប់” ។ សម្រាប់ខ្ញុំវាបើមើលពីខាងក្រៅវាស្រដៀង តែពេលដែលវិភាគបន្តិច វាខុសគ្នាឆ្ងាយណាស់ ។ វាខុសតាំងពីពេលចាប់ផ្តើមរហូតដល់ចុងបញ្ចប់ ។
នៅពេលចាប់ផ្តើមសម្រាប់ តួឯកឱនដាក់គ្រាប់ គឺការធ្វើអ្វីមួយដោយមិនសម្តែងចេញនូវការអួតអាង អាចធ្វើអ្វីបានប៉ុណ្ណា គឺធ្វើប៉ុណ្ណឹង ជាការប្រឹងប្រែងធ្វើដោយមិនចង់ចេញមុខចេញមាត់ឲ្យលេចធ្លោទេ ។ ឧទារហណ៍បើមានការងារអ្វីមួយត្រូវបំពេញ មនុស្សដែលចាត់ថាអោនដាក់គ្រាប់សម្រាប់ការគិតរបស់ខ្ញុំ គេនឹងនិយាយប្រាប់មកត្រង់ថា គេមិនចេះតែគេនឹងព្យាយាមធ្វើ ឬ គេចេះធ្វើដូច្នេះគេទទួលធ្វើ ឬ គេមិនចេះធ្វើ គេអាចនឹងបដិសេធថាមិនធ្វើតែម្តង ។ល។ នៅពេលទទួលធ្វើការងារមួយនោះ គាត់ឱនធ្វើការតាមលទ្ធភាព និងសមត្ថភាព បើមានការសួរនាំពីខាងក្រៅ អំពីដំណើរការងារនោះ គាត់នឹងប្រាប់តាមជាក់ស្តែង អ្វីដែលបានកំពុងធ្វើ បញ្ហាឬភាពងាយស្រួល ។ល។ មកដល់ចំណុចចុងក្រោយនៃសាច់រឿងមួយឈុតនេះ គឺនៅពេលលទ្ធផលការងារសម្រេចចុងក្រោយចេញមក អ្នកឱនដាក់គ្រាប់ មិនសូវជាខ្វល់នឹងលទ្ធផល ដែលចេញមកថាមនុស្សទូទៅមកគិតយ៉ាងណានោះទេ គាត់អាចមិននិយាយដល់រឿងនោះផង គាត់អាចរក្សាមោទនភាពដែលទទួលបានជោគជ័យក្នុងចិត្ត ឬទទួលយកនិងរៀនសូត្រពីបរាជ័យដោយស្ងៀមស្ងាត់ …។
ក្រឡេកមកមើល“តួឯកកម្សត់” យើងវិញ នៅពេលចាប់ចាប់ផ្តើម គាត់តែងស្រែកពោលជានិច្ចថាគាត់ធ្វើមិនបានទេ គាត់មិនចេះធ្វើទេ តែគាត់នឹងទទួលធ្វើ យោងតាមហេតុផល កាតព្វកិច្ច ឬតួនាទី ឬភាពចាំបាច់ផ្សេងៗ ។ តែតាមការសង្កេត សម្រាប់គាត់ ការងារនោះវាអាចជាការងារ ដែលស្រួលគាត់អាចទទួលយកធ្វើបាន តែគាត់ចូលចិត្តធ្វើខ្លួនជាមនុស្សកម្សត់ ដើម្បីបង្ហាញមជ្ឈដ្ឋានខាងក្រៅ ឲ្យឃើញពីភាពអស្ចារ្យ ភាពលះបង់ និងវីរភាពរបស់គាត់ ។
មកដល់ពេលអនុវត្តការងារនោះ គាត់តែងស្រែកថ្ងូរ ជារឿយៗថាការងារពិបាកណាស់ ការងារនោះធ្ងន់ធ្ងរណាស់សម្រាប់គាត់ ព្រោះគាត់ធ្វើទៅដោយបង្ខំចិត្ត គាត់មិនដែលធ្វើពីមុនមកទេ គាត់មិនចេះធ្វើវាទេ គាត់មានឧបសគ្គច្រើនណាស់ លទ្ធផលការងារចេញមកច្បាស់ជាយ៉ាប់ជាមិនខាន ។ល។ សម្រាប់ខ្ញុំសុំហៅចរិតបែបនេះថា “មាយា” ឬ “ពុតត្បុត” ការសម្តែងតួកម្សត់ដ៏ជំនាញ ដើម្បីភាពអស្ចារ្យនៅដំណាក់កាលមួយទៀតដែលបានគ្រោងទុក ។
ឈានមកដល់ដំណាក់កាលចុងក្រោយ នៅពេលដែលលទ្ធផលការងារនោះចេញមក ទោះចេញមកផ្លូវណា ក៏ “តួឯកកម្សត់” របស់យើងនៅតែជា “តួឯក” ដែលអស្ចារ្យ និងមិនចេះខុសជានិច្ច! ។ ករណីបរាជ័យ “តួឯកកម្សត់” នឹងសម្ដែងចេញភាពកម្សត់រឹតតែខ្លាំង ព្រោះខ្លួនមិនចេះ ខ្លួនមិនដឹង តែទទួលធ្វើកិច្ចការនោះទាំងបង្ខំ ព្រោះជាកាតព្វកិច្ច ជាការចាំបាច់ ស្របពេលជាមួយឈុតកម្សត់ ដែលមានន័យបង្កប់គឺ “វីរភាព” ការលះបង់ដើម្បីប្រយោជន៍រួម ដើម្បីតួនាទី ដូច្នេះបើទោះជាការងារបរាជ័យ ក៏”តួឯកកម្សត់” នៅអាចប្រមូលពិន្ទុ “credit.” ដាក់ខ្លួនឯងបាន ។
ករណីទទួលបានជោគជ័យ ពិន្ទុដែលគេបានទទួលនោះអាចរឹតតែច្រើនកើនទ្វេរគុណជាមិនខាន បើមនុស្សជុំវិញមិនសួរ មិននាំក៏ជារឿយៗ “តួឯក” យើងតែងលើកឡើងពីវីរភាពរបស់ខ្លួន ដែលទទួលបានជោគជ័យ ក្នុងការងារដែលខ្លួនមិនដែលធ្លាប់បានធ្វើពីមុន រឹតកាន់អាចអួតឡើងខ្ទរទិសថែមទៀតពីភាពអស្ចារ្យនៃសំណាងរបស់គេ ដោយធ្វើទៅដោយមិនប្រឹងប្រែងអី តែនៅសុខៗក៏ស្រាប់ទទួលបានជោគជ័យយ៉ាងត្រចះត្រចង់ស្មើរ ឬលើសពីអ្នកដទៃដែលប្រឹងប្រែងទៅទៀត ។
សរុបន័យជារួម “តួឯកកម្សត់” ជាមនុស្សល្អ ឬអាក្រក់ ខ្ញុំមិនអាចនិយាយបានទេ ។ អ្វីដែលខ្ញុំអាចធ្វើបាន គឺព្យាយាមស្វែងយល់ពីមនុស្សនោះ និងចៀសការបណ្តោយខ្លួនលង់ក្នុងកល្បមាយារបស់គេ ។ រឹតតែសំខាន់ជាងនឹងទៅទៀត គឺចៀសឲ្យផុតពីការ ដែលគេអូសទាញខ្ញុំ ឲ្យក្លាយជាឧបករណ៍ក្នុងការសម្តែងតួកម្សត់របស់គេ ជាពិសេសការយកខ្ញុំជាខ្នាតសម្រាប់វាស់ និងធៀបកម្រិតកម្សត់ដើម្បីបង្អួតភាពអស្ចារ្យរបស់គេ …៕
vRYA on 
Js Park on 
vannak on 
Heng Sea Hong on 
sophanna on